Organizacje pozarządowe są jednym z fundamentów społeczeństwa obywatelskiego. Pozwalają ludziom wspólnie działać bez konieczności wchodzenia w struktury państwa, partii politycznych czy przedsiębiorstw. W Polsce sektor ten jest znaczący: według GUS w 2024 roku działało 113,1 tys. organizacji pozarządowych, które zrzeszały 7,6 mln osób. Continue reading
Ograniczenia wolności obywatelskich: wyważanie bezpieczeństwa i indywidualnych praw
Punkt wyjścia to zawsze kryzys
Ograniczenia praw obywatelskich niemal zawsze pojawiają się w momentach napięcia. Zamachy terrorystyczne po 2001 roku, pandemia COVID-19 w latach 2020–2022 czy wojna za wschodnią granicą Unii Europejskiej to trzy konkretne przykłady sytuacji, w których państwa wprowadzały nadzwyczajne środki. W każdym z tych przypadków argument był podobny: bezpieczeństwo zbiorowe wymaga czasowego ograniczenia swobód jednostki. Problem zaczyna się wtedy, gdy „czasowe” środki zostają na dłużej. Continue reading
Wolność Artystyczna w Polskim Społeczeństwie: Twórczość a Granice
Konstytucyjne podstawy twórczości
Artykuł 73 Konstytucji RP gwarantuje każdemu wolność twórczości artystycznej, badań naukowych oraz ogłaszania ich wyników. To fundamentalne prawo podlega jednak interpretacji w kontekście innych wartości społecznych. Continue reading
Wolność wyboru – prawa kobiet w Polsce
Wolność wyboru to jedno z fundamentalnych praw człowieka. W kontekście kobiet w Polsce to prawo nabiera szczególnego znaczenia, zwłaszcza w obliczu dynamicznych zmian społeczno-politycznych. Od dostępu do edukacji i rynku pracy, po kwestie zdrowia reprodukcyjnego, prawa kobiet są tematem szeroko dyskutowanym zarówno w mediach, jak i w przestrzeni publicznej. Niniejszy artykuł przybliży temat wolności wyboru kobiet w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wolności w mediach. Continue reading
Edukacja i wolność – Jak system edukacyjny wpływa na kształtowanie wolności obywatelskie
Rola Edukacji w Kształtowaniu Wolności
Edukacja odgrywa kluczową rolę w formowaniu społeczeństwa i kształtowaniu postaw obywatelskich. W kontekście Polski, zrozumienie, w jaki sposób system edukacyjny wpływa na rozwój wolności obywatelskiej, staje się niezmiernie istotne. Przeanalizujmy, jakie czynniki w edukacji mogą mieć wpływ na poziom świadomości i zaangażowania obywatelskiego. Continue reading
Targowica – symbol zdrady
Wojciech Kossak „Po bitwie pod Zieleńcami”
Kiedy w Warszawie panował radosny nastrój, świętowano z powodu wielkiego sukcesu i trwały przygotowania do wprowadzenia w życie postanowień Konstytucji 3 maja, do Petersburga podążali zdrajcy prosić Katarzynę o pomoc w zniszczeniu dzieła sejmu. Znaleźli się wśród nich: Franciszek Ksawery Branicki, Seweryn Rzewuski, Szczęsny Potocki i paru posłów szlacheckich ze znanym nam już Janem Sucharzewskim na czele. Continue reading
Karta Praw Podstawowych a Polska
Czy w preambule Karty Praw Podstawowych Polska odwoła się do religii, a zatem i do chrześcijańskich korzeni Europy, czy też postawi na pełną laickość?
Słowo Biskupów Polskich w sprawie integracji europejskiej przyjęte podczas 316. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski 21 marca 2002 r. podkreśla, że z Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: Karta) usunięto wszelkie bezpośrednie odwołania się do religii, a zatem i do chrześcijaństwa (pkt 9 Słowa Biskupów). Nie zauważa jednak, że w preambule niemieckojęzycznego tekstu Karty takie odwołanie pozostaje. Continue reading
O HROŚ
W 1986 roku, Dariusz Morsztyn postanowił urzeczywistnić swoje marzenie o skutecznej ochronie środowiska. Jego idea była genialna w swej prostocie. Zamiast szukać dodatkowych rozwiązań postanowił udoskonalić już istniejące, czyli stworzyć Harcerski Ruch Ochrony Środowiska. Już wówczas, trudno było wyłonić lepszego patrona niż św. Franciszek z Asyżu. Morsztyn nie tylko stworzył komórkę harcerską wyspecjalizowaną w ochronie przyrody, ale także ukierunkował jego pacyfistyczną myśl. Mottem HROŚ stał się pokojowy, nie wymagający użycia siły sposób obrony własnych przekonań. Continue reading
Holokaust – polityka masowej zagłady Żydów
Maj 1940
Spośród 6 milionów polskich obywateli, którzy zginęli w czasie II wojny światowej, aż połowa z nich była narodowości żydowskiej. Szacuje się, że w czasie holokaustu naziści wymordowali około 90% Żydów zamieszkałych na polskich ziemiach. Była to największa zbrodnia ludobójstwa w nowożytnej historii świata. Żydożerstwo hitlerowców było tak ogromne, że w 1942 roku w Polsce stosowano nawet kary śmierci za ukrywanie Żydów, jak również za sprzedaż lub dostarczanie im pożywienia. Continue reading
Dzieje Żydów w okresie Rzeczpospolitej Obojga Narodów
Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem federalnym złożonym z Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego na mocy postanowień unii lubelskiej zawartej 1 lipca 1569 roku. Wówczas było to największe państwo w całej Europie o maksymalnym zasięgu terytorialnym wynoszącym około 950 000 km2. Jego historia ma również ścisły związek z polską społecznością żydowską. Continue reading